Please use this identifier to cite or link to this item: https://ir.sc.mahidol.ac.th/handle/123456789/758
Title: ขนาด และลักษณะการใช้พื้นที่อาศัยของนกเงือกคอแดง (Aceros nipalensis) โดยใช้วิทยุติดตามตัว ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง จังหวัดอุทัยธานี
Other Titles: Homerange and Habitat Use of Rufous-Necked Hornbill (Aceros nipalensis) by Radio Tracking in Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuary, Uthai Thani Province
Authors: พิไล พูลสวัสดิ์
Keywords: นกเงือก;วิทยุติดตามตัว;พื้นที่อาศัย;พื้นที่อาศัยที่เหมาะสม;hornbills;radio tracking;home range;habitat suitability
Issue Date: 2007
Publisher: ศูนย์วิจัยป่าไม้ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
Citation: วารสารวนศาสตร์ 2550;26(2):28-39.
Abstract: การศึกษาวิจัยมีวัตถุประสงค์หลักคือ ประเมินขนาดพื้นที่อาศัย และพื้นที่อาศัยที่เหมาะสมของนกเงือกคอแดง โดยการใช้วิทยุติดตามตัวในพื้นที่ป่าดิบเขา เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ทำการเก็บข้อมูลในระหว่างเดือนพฤษภาคม 2547 ถึงเดือนพฤษภาคม 2550 และได้มีการศึกษาเปรียบเทียบขนาดพื้นที่อาศัยของนกเงือกคอแดงระหว่างฤดูผสมพันธุ์ และนอกฤดูผสมพันธุ์ และระหว่างนกเงือกคอแดงแต่ละตัว จากการศึกษาพบว่า นกเงือกคอแดงถูกจับเพื่อติดวิทยุจำนวนรวม 3 ตัว จาก 2 รัง ขนาดพื้นที่อาศัยของนกเงือกคอแดงรวมทั้ง 3 ตัว เท่ากับ 25.86 ± S.D. 1.32 ตารางกิโลเมตร นกเงือกคอแดงตัวผู้และตัวเมียรังแรกมีขนาดพื้นที่อาศัยตลอดปีเท่ากับ 11.24 ± S.D. 1.19 และ 10.96 ± S.D. 1.04 ตารางกิโลเมตร ตามลำดับ สำหรับนกเงือกคอแดงตัวผู้รังที่ 2 มีขนาดพื้นที่อาศัยตลอดปีเท่ากับ 23.84 ± S.D. 2.14 ตารางกิโลเมตร จากผลการศึกษาจะเห็นได้ว่าฤดูกาลมีผลต่อขนาดพื้นที่อาศัย โดยนอกฤดูผสมพันธุ์มีการใช้พื้นที่ขนาดกว้าใหญ่กว่าฤดูผสมพันธุ์ และขนาดพื้นที่ของตัวผู้มีขนาดกว้างใหญ่กว่าตัวเมียทั้ง 2 ฤดูกาล จากการวิเคราะห์ทางสถิติขนาดพื้นที่อาศัยของนกเงือกคอแดงระหว่างฤดูกาลมีความแตกต่างกัน (P = 0.015, Z = -2.439) แต่ไม่มีความแตกต่างกันระหว่างตัวผู้และตัวเมีย (P = 0.648, Z = -0.456) และระหว่างตัวผู้ด้วยกัน (P = 0.770, Z = -0.293) พื้นที่อาศัยที่เหมาะสมต่อการอยู่อาศัยของนกเงือกคอแดงประกอบด้วย 4 ปัจจัย คือ ความสูงจากระดับน้ำทะเล ความลาดชัน ชนิดป่าและระยะทางจากแหล่งน้ำ โดยมีขนาดพื้นที่อาศัยเหมาะสมมาก, ปานกลาง, น้อย และน้อยมากหรือไม่พบเท่ากับ 8.58, 10.71, 16.86 และ 65.58 ตารางกิโลเมตร ตามลำดับ จากพื้นที่ศึกษาทั้งหมด 101.73 ตารางกิโลเมตร จากการศึกษาแบบจำลองพื้นที่อาศัยที่เหมาะสมต่อการอยู่อาศัยของนกเงือกคอแดงสามารถนำไปสู่การจัดการพื้นที่ป่าดิบเขาในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งเพื่อการอนุรักษ์นกเงือกคอแดง และนกเงือกชนิดอื่นๆ ต่อไป
Other Abstract: The objectives of this research were to estimate home range size of and habitat suitability for Rufous-necked Hornbills, using radio tracking within hill evergreen forest at Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuary. We collected data during May 2004-May 2007 and compared home range size between seasons and individuals. Three Rufous-necked Hornbills from two nests were captured for back-mounting of radio transmitters suitable for hornbills. We found that the mean home range sizes of all hornbills, using the minimum convex polygon analysis technique, was 25.86 ± S.D. 1.32 km2. The territorial male and female of the first nest used 11.24 ± S.D. 1.19 km2 and 10.96 ± S.D. 1.04 km2 respectively, whereas the territorial male of the second nest used of 23.84 ± S.D. 2.14 km2. A seasonal effect on home range was apparent among all hornbills. Hornbill ranges during the non-breeding season tended to be larger than during the breeding season. Home ranges for territorial males in the breeding and non-breeding seasons tended to be larger than for the female. The differences in home range size between seasons was significant (P = 0.015, Z = -2.439), but not between genders (P = 0.648, Z = -0.456) or between males (P = 0.770, Z = -0.293). A map of habitat suitability throughout the year showed four environmental factors that influenced detection of hornbills and their habitat utilization. The factors consisted of elevation (DEM), slope, forest type and distance to streams. Habitats of the most, moderate, less and least suitability covered 8.58 km2, 10.71 km2, 16.86 km2 and 65.58 km2, respectively, within the study area of 101.73 km2. The modeling result can guide management of hill evergreen forest in Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuary for conserving the rufous-necked hornbill and other hornbill species.
URI: https://ir.sc.mahidol.ac.th/handle/123456789/758
ISSN: 0857-1724
Appears in Collections:Microbiology: National Journal Publications

Files in This Item:
There are no files associated with this item.


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.