Please use this identifier to cite or link to this item: https://ir.sc.mahidol.ac.th/handle/123456789/447
Title: สัณฐานวิทยาและความหลากหลายทางพันธุกรรมของแมลงวันผลไม้กลุ่ม Bacttocera tau ซับซ้อน ในภาคใต้ของประเทศไทย
Other Titles: Morphology and Genetic Diversity of the Bactrocera Tau Complex in Southern Thailand
Authors: สังวรณ์ กิจทวี
Keywords: แมลงวันผลไม้;Bactrocera tau ซับซ้อน;พันธุกรรมระดับโมเลกุล;สัณฐานวิทยาเชิงการวัด;Bactrocera tau complex;molecular genetics;geometric morphometrics
Issue Date: 2015
Publisher: มหาวิทยาลัยราชภัฎพิบูลสงคราม
Citation: Rajabhat J. Sci. Humanit. Soc. Sci. 2015;16(2):334-346.
Abstract: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความผันแปรทางสัณฐานวิทยาและความหลากหลายทางพันธุกรรมของแมลงวันผลไม้กลุ่ม Bactrocera Tau ซับซ้อน จากการเก็บตัวอย่างไม้ผลที่มีร่องรอยการถูกทำลายโดยแมลงวันผลไม้ นำมาเลี้ยงในห้องปฏิบัติการจนกระทั่งแมลงวันผลไม้มีการพัฒนาเป็นตัวเต็มวัย นำแมลงวันผลไม้กลุ่ม B. Tau ทั้งหมด 242 ตัว (เพศผู้ 116 ตัว และเพศเมีย 126 ตัว) จากไม้ผล 5 ชนิด คือ ฟักทอง (Cucurbita moschata, CM) มะระขี้นก (Mamordica charantia, MCh) แตงโม (Citrullus lanatus, CL) ฟักข้าว (Momordica cochinchinensis, MC) และแตงร้าน (Cucumis sativus, CS) ทำการศึกษาความผันแปรทางสัณฐานวิทยาเชิงการวัดของรูปร่างปีกด้วยเทคนิคจีโอเมทริก มอร์โฟเมทริกส์ (geometric morphometrics) โดยออกแบบตำแหน่งจุดตัดหลักของเส้นลายปีก 13 จุด บนตัวอย่างปีกแมลงวันผลไม้ ทำการเปรียบเทียบกับกลุ่มอ้างอิง B. tau A และ B. tau C ด้วยการวัดระยะห่างมาฮาลานอบิส (mahalanobis distance) และโพรครัสเทส (procrustes distance) แล้วยืนยันการจัดจำแนกอีกครั้งด้วยการวิเคราะห์จำแนกกลุ่ม (discriminant analysis) พบว่าแมลงวันผลไม้กลุ่ม B. tau ของภาคใต้ มีการแยกออกเป็น 3 กลุ่ม คือ B. tau A, B. tau C และ B. tau ชนิดใหม่ นอกจากนี้ยังพบว่าผลการวิเคราะห์ทั้งเพศผู้และเพศเมียสามารถจัดจำแนกได้ในทิศทางเดียวกัน เพื่อเป็นการยืนยันผลข้างต้นจึงทำการศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมของยีนบริเวณไซโตโครมอ็อกซิเดสวัน (Cytochrome Oxidase I: COI) ด้วยเทคนิค SSCP (Single Strand Conformation Polymorphism) พบว่ามีรูปแบบของพันธุกรรมที่แตกต่างกัน 23 รูปแบบ นำรูปแบบต่างๆ ไปหาลำดับนิวคลีโอไทด์เพื่อสร้างสายสัมพันธ์ทางวิวัฒนาการ (phylogenetic tree) ซึ่งยืนยันว่าแบ่งได้เป็น 3 กลุ่ม และให้ผลสอดคล้องกับผลการศึกษาความผันแปรทางสัณฐานวิทยาด้วยเทคนิคจีโอเมทริก มอร์โฟเมทริกส์ การพบ B. tau ชนิดใหม่อยู่ร่วมกับ B. tau C ในประชากรเดียวกันนั้น บ่งบอกว่าการแบ่งแยกสายพันธุ์ของ B. tau ซับซ้อนอยู่ในรูปการแบ่งแยกสปีชีส์แบบซิมแพทริก (sympatric speciation)
Other Abstract: The aim of this research was to study geometric morphometrics and genetic diversities of the Bactrocera tau complex. Fruit infested with larval fruit flies were collected and brought to the laboratory until the adults emerged. A total of 242 adult specimens (116 males and 126 females) were obtained from five host plants: pumpkin (Cucurbita moschata, CM), bitter gourd (Momordica charantia, MCh), watermelon (Citrullus lanatus, CL), gac fruit (Momordica cochinchinensis, MC) and cucumber (Cucumis sativus, CS). Thirteen landmarks on the wing specimens were designed and used in the geometric morphometric analysis. The specimens were distinguished and classified based on the referenced data (B. tau A and B. tau C). They were investigated using Mahalanobis and Procrustes distances following with discriminant analysis. The classification gave three separated groups: B. tau A, B. tau C and B. tau undescribed species in both males and females. When the specimens were tested in Cytochrome Oxidase I (COI) using Single Strand Conformation Polymorphism (SSCP) technique, twenty three haplotypes were found for this species complex. Furthermore, these haplotypes were sequenced and aligned for phylogenetic tree analysis. The phylogenetic tree provided the genetic diversity and discrimination among the B. tau species complex which were agreed with geometric morphometric analysis. These three species can be found in the same fruit species, such as gac fruit, in southern Thailand. Our findings seem to suggest that the undescribed species within the B. tau complex has arisen through sympatric speciation.
URI: http://ir.sc.mahidol.ac.th/handle/123456789/447
ISSN: 1905-3193
Appears in Collections:Biology: National Journal Publications

Files in This Item:
There are no files associated with this item.


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.