Please use this identifier to cite or link to this item: https://ir.sc.mahidol.ac.th/handle/123456789/438
Title: ความหลากหลายทางชีวภาพและการกระจายตัวของเห็บในภาคใต้ของประเทศไทย
Other Titles: Biodiversity and Distribution of Ticks in Southern Thailand
Authors: วัชรีพร ตฤณชาติวณิชย์
อรุณี อหันทริก
Keywords: เห็บ;ความหลากหลายทางชีวภาพ;การกระจายตัว;ภาคใต้ของประเทศไทย;tick;biodiversity;distribution;Southern Thailand
Issue Date: 2015
Publisher: มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
Citation: Rajabhat J. Sci. Humanit. Soc. Sci. 2015;16(2):312-321
Abstract: การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพและการกระจายตัวของเห็บในภาคใตของประเทศไทย การเก็บตัวอย่างได้สำรวจเห็บใน 10 จังหวัด ได้แก่ นครศรีธรรมราช สุราษฎร์ธานี สงขลา ตรัง ชุมพร พัทลุง ระนอง กระบี่ ภูเก็ต และปัตตานี รวมทั้งหมด 36 อำเภอ เห็บถูกดึงจากโฮสต์ ข้อมูลการเก็บตัวอย่างประกอบด้วย ชนิดของโฮสต์และสถานที่เก็บ ระยะและชนิดของเห็บถูกระบุโดยสังเกตลักษณะทางสัณฐานภายนอกตามหลักอนุกรมวิธาน จากการเก็บตัวอย่าง เห็บทั้งหมด 651 ตัว ถูกเก็บจากโฮสต์ 7 ชนิด ได้แก่ สุนัข แมว วัว ไก่ นกยูง กวางและสมเสร็จ และจากสิ่งแวดล้อม ได้แก่ ผนังบ้านและพุ่มไม้ในป่า พบเห็บ 2 จีนัส คือ Haemaphysalis และ Rhipicephalus โดยแบ่งออกเป็น 6 ชนิด คือ Haemaphysalis sp. H. wellingtoni Rhipicephalus sp. R. microplus และ R. sanguineus s.l. พบว่ามีความจำเพาะของเห็บและโฮสต์ โดย H. wellingtoni พบในกลุ่มสัตว์ปีก ได้แก่ ไก่ และนกยูง R. microplus ส่วนใหญ่พบในวัว H. lagrangei พบในสมเสร็จและกวาง R. sanguineus s.l. พบในโอสต์หลายชนิดแต่ส่วนใหญ่พบในสุนัข เมื่อศึกษาด้านการกระจายตัวของเห็บพบว่า ในภาคใต้ฝั่งตะวันตกและฝั่งตะวันอกมีความคล้ายคลึงกัน เช่น ในด้านชนิดของเห็บที่พบจากโฮสต์กลุ่มเดียวกัน ทั้งสุนัข วัว และไก่ ถึงแม้ว่าการศึกษาครั้งนี้พบ H. lagrangei เฉพาะฝั่งตะวันออกของภาคใต้ แต่ชนิดของโฮสต์จากงานวิจัยครั้งนี้ก็พบเฉพาะในกวางและสมเสร็จ คณะผู้วิจัยไม่สามารถเก็บเห็บจากโฮสต์สองชนิดนี้ได้ในภาคใต้ฝั่งตะวันตก ซึ่งควรมีการเก็บตัวอย่างเพิ่มเติม ที่น่าสนใจ คือ R. sanguineus s.l. เป็นเห็บที่พบมากที่สุดและกระจายไปทั่วภาคใต้ทั้งสองฝั่ง
Other Abstract: The aim of this study was to determine species diversity and geographic distribution of ticks in Southern Thailand. Ticks were collected from 10 provinces including Nakhon Si Thammarat, Surat Thani, Songkhla Trang, Chumphon, Phatthalung, Ranong, Krabi, Phuket, and Pattani (36 districts). Ticks were gently removed from host skin. Additional information was obtained during tick collection including type of hosts and location of hosts. Stages and species of ticks were identified according to the taxonomic keys. A total of 651 ticks were collected from dogs, cats, cows, chickens, a peacock, a deer and a tapir. Tick species were identified into 2 genera; Haemaphysalis and Rhipicephalus which were 6 species i.e. Haemaphysalis sp., H. lagrangei, H. wellingtoni, Rhipicephalus sp., R. microplus and R. sanguineus s.l. Of these species H. wellingtoni and R. microplus were specifically found in avian hosts (chickens and a peacock) and cows, respectively. H. lagrangei were found in a deer and a tapir. R. sanguineus s.l. was the most frequently found tick species in dogs. The distribution of tick species in east and west coasts of Southern Thailand is similar. For example, the tick species found from the same host types of dogs, cattle and chicken are the same. In this study, H. lagrangei was found only in the east coast. Nevertheless, this tick species was found only in deer and tapir which could not be collected from west coast of this work and need further collection and investigations. However, R. sanguineus s.l. is mostly distributed tick from dogs in both areas (east and west coasts) of Southern Thailand.
URI: http://ir.sc.mahidol.ac.th/handle/123456789/438
ISSN: 1905-3193
Appears in Collections:Biology: National Journal Publications

Files in This Item:
There are no files associated with this item.


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.