Please use this identifier to cite or link to this item: https://ir.sc.mahidol.ac.th/handle/123456789/411
Title: การขยายพันธุ์ต้นหัวร้อยรูหนาม (Myrmecodia tuberosa Jack) โดยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ
Other Titles: Propagation of ant plant (Myrmecodia tuberosa Jack) by tissue culture
Authors: อัจฉรา เมืองครุธ
ชาติเชื้อ เชิงหอม
งามนิจ ชื่นบุญงาม
ทยา เจนจิตติกุล
Keywords: ต้นหัวร้อยรูหนาม;พืชหายาก;การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ;เบนซิลอะดีนีน;กรดอลฟาแนฟทาลีนอะซิติก
Issue Date: 2015
Publisher: สมาคมพฤกษศาสตร์ในพระบรมราชินูปถัมภ์ และองค์การสวนพฤกษศาสตร์
Citation: วารสารพฤกษศาสตร์ไทย. 2558;17(2):141-159
Abstract: ต้นหัวร้อยรูหนาม (Myrmecodia tuberosa Jack) เป็นพืชอิงอาศัยเฉพาะถิ่นซึ่งพบทางภาคใต้ของไทย โดยทั่วไปพบว่าพืชชนิดนี้เป็นพืชอิงอาศัยที่มีมดอาศัยอยู่ภายในโคนลำต้น จึงทำให้ถูกเรียกว่าพืชมด ต้นหัวร้อยรูหนามถูกจัดเป็นพืชหายากและมีความเสี่ยงที่จะสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้ อันมีสาเหตุจากการตัดไม้ทำลายป่าและถูกนำออกจากถิ่นอาศัยเพื่อใช้เป็นไม้ประดับ ดังนั้นการศึกษาเกี่ยวกับการอนุรักษ์พันธุ์ต้นหัวร้อยรูหนามจึงเป็นสิ่งจำเป็น ในปัจจุบันการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเป็นวิธีที่สามารถขยายพันธุ์พืชให้ได้ปริมาณมากในระยะเวลาจำกัดและใช้ในการอนุรักษ์พันธุ์พืช การศึกษานี้พบว่าส่วนยอดเป็นส่วนที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการขยายพันธุ์ และได้ศึกษาสูตรอาหารที่เหมาะสมในการขยายพันธุ์พืชชนิดนี้ในหลอดทดลอง โดยตัดส่วนยอดยาว 1 เซนติเมตร จากต้นที่ปลอดเชื้อมาใช้เป็นชิ้นพืชทดลองและนำไปเลี้ยงบนอาหารวุ้นสูตร Murashige & Skoog (MS) ที่มีเบนซิลอะดีนีน (BA) เข้มข้น 0-8 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับกรดแอลฟาแนฟทาลีนอะซิติก (NAA) เข้มข้น 0-0.1 มิลลิกรัมต่อลิตร และน้ำตาลซูโครส 30 กรัมต่อลิตร เป็นระยะเวลา 12 สัปดาห์ ก่อนย้ายเนื้อเยื่อลงบนอาหารวุ้นสูตร MS ที่ปราศจากสารควบคุมการเจริญเติบโตเป็นระยะเวลา 8 สัปดาห์ ผลการทดลองพบว่ายอดที่เลี้ยงบนอาหารวุ้นสูตร MS ที่มี BA เข้มข้น 4 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ NAA เข้มข้น 0.1 มิลลิกรัมต่อลิตรเกิดจำนวนยอดใหม่มากที่สุด เฉลี่ย 50.86 ± 1.98 ยอดต่อชิ้นพืช และเกิดรากเฉลี่ยมากที่สุด 24.43 ± 2.53 รากต่อชิ้นพืช เมื่อตัดแยกยอดที่เกิดใหม่ไปเลี้ยงต่อในอาหารวุ้นสูตร MS ที่ปราศจากสารควบคุมการเจริญเติบโตเป็นระยะเวลา 8 สัปดาห์ พบว่ายอดมีการพัฒนาเป็นต้นหัวร้อยรูหนามที่สมบูรณ์
Other Abstract: Myrmecodia tuberosa Jack is an endemic epiphytic species which was found only in Southern part of Thailand. This plant has a mutualism relationship with ants so it is commonly called ant plant. At a present day, this kind of plant is considered a rare and risk to extinction species due to deforestation and forest smugging for using as ornamental plant. Thus, the conservation study of ant plant is necessary. Nowadays, in vitro propagation is an alternative way to mass propagate plants in a limited time and to conserve them as well. In this study, shoot part was found tobe the most suitable explant and th suitable medium for in vitro propagation of ant plant was investigated. The 1 cm of in vitro shoots were used as explants and were cultured on Murashige & Skoog (MS) agar medium supplemented with 0-8 mg/L N6-benzyladenine (BA) in combination with 0-0.1 mg/L α-Naphthaleneacetic acid (NAA) and 30 g/L sucrose for 12 weeks. Then, all shoots were transferred to plant growth regulators (PGRs) free MS agar medium for 8 weeks. The results revealed that the explants which were cultured on MS agar medium supplemented with 4 mg/L BA and 0.1 mg/L NAA provided the maximum number of new shoots (50.86 ± 1.98 shoots/explant) and new roots (24.43 ± 2.53 roots/explant). When new shoots were individually subcultured onto PGRs-free MS agar medium for the next 8 weeks, they developed into complete plantlets.
URI: http://ir.sc.mahidol.ac.th/handle/123456789/411
ISSN: 1906-7038
Appears in Collections:Plant Science: National Journal Publications

Files in This Item:
There are no files associated with this item.


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.